BEBAN KEWANGAN PESAKIT: PERANAN PEGAWAI KERJA SOSIAL PERUBATAN DALAM MEMBANTU PESAKIT KURANG BERKEMAMPUAN Penyakit bukan sahaja memberi kesan kepada kesihatan fizikal dan emosi seseorang, malah turut memberi impak besar kepada kedudukan kewangan pesakit serta keluarga. Kos rawatan, pembelian ubat, pengangkutan ke hospital, keperluan penjagaan harian dan kehilangan pendapatan akibat ketidakupayaan bekerja sering menjadi cabaran utama khususnya bagi golongan berpendapatan rendah. Keadaan ini dikenali sebagai beban kewangan pesakit (financial burden atau financial toxicity), iaitu tekanan kewangan yang berlaku apabila kos berkaitan rawatan kesihatan mula menjejaskan kesejahteraan hidup dan keupayaan pesakit untuk meneruskan rawatan. Kajian mendapati tekanan kewangan boleh menyebabkan pesakit menangguhkan rawatan, mengurangkan pematuhan pengambilan ubat serta meningkatkan tekanan emosi dan kebimbangan.  Kajian ASEAN Costs in Oncology (ACTION Study) yang melibatkan negara Asia Tenggara mendapati ramai pesakit kanser mengalami tekanan kewangan yang serius selepas diagnosis penyakit, termasuk penggunaan simpanan keluarga, penjualan aset dan hutang bagi menampung kos rawatan. Golongan berpendapatan rendah didapati paling berisiko mengalami kesan kewangan yang ketara.  Di Malaysia, cabaran ini turut dapat dilihat dalam kalangan pesakit yang memerlukan rawatan jangka panjang seperti penyakit kronik, kanser, strok dan kegagalan buah pinggang. Selain kos rawatan, perbelanjaan tidak langsung seperti tambang perjalanan, kehilangan pekerjaan dan keperluan penjaga turut menyumbang kepada tekanan kewangan keluarga. Sebagai contoh, pesakit yang memerlukan rawatan susulan secara berkala mungkin perlu berulang-alik ke hospital beberapa kali setiap bulan. Bagi keluarga yang tinggal jauh daripada fasiliti kesihatan atau mempunyai sumber kewangan terhad, keadaan ini boleh memberi kesan besar terhadap kelangsungan rawatan. Di sinilah peranan Pegawai Kerja Sosial Perubatan (PKSP) menjadi amat penting dalam membantu pesakit dan keluarga menghadapi krisis kewangan akibat penyakit. Antara peranan Pegawai Kerja Sosial Perubatan ialah:  Menjalankan penilaian sosioekonomi pesakit bagi mengenal pasti tahap keperluan bantuan. Membantu mendapatkan bantuan kewangan dan kebajikan melalui tabung kebajikan pesakit, bantuan agensi kerajaan, zakat, badan bukan kerajaan (NGO) serta sumber komuniti. Memberikan intervensi psikososial dan sokongan emosi kepada pesakit serta keluarga yang berhadapan tekanan akibat penyakit. Membantu kesinambungan rawatan selepas discaj termasuk perancangan penjagaan dan keperluan bantuan susulan. Menjadi advokasi kebajikan pesakit bagi memastikan akses kepada bantuan dan rawatan yang diperlukan.   Kajian juga menunjukkan intervensi awal berkaitan bantuan kewangan dan sokongan sosial mampu membantu mengurangkan tekanan kewangan serta meningkatkan keupayaan pesakit meneruskan rawatan dengan lebih baik.  Pemulihan pesakit bukan hanya tertumpu kepada aspek perubatan semata-mata, tetapi turut melibatkan kesejahteraan sosial, emosi dan kewangan. Sokongan yang tepat mampu membantu pesakit bergerak daripada krisis ke arah pemulihan yang lebih menyeluruh. Disediakan oleh:  MUHAMMAD AMIRUL AIDIL BIN ROSLY Pegawai Kerja Sosial Perubatan, Ketua Seksyen Kerja Sosial Perubatan  Jabatan Perkhidmatan Sosial dan Komuniti Hospital Sultan Abdul Aziz Shah  Rujukan:  World Health Organization (WHO) – Social Determinants of Health  National Institutes of Health (NIH) – Financial Toxicity in Cancer Care  ecancer – Cancer Related Costs and Financial Impact Among Cancer Survivors in Malaysia  Universiti Malaya – Financial Toxicity and Catastrophic Health Expenditure Research  Institute for Health Systems Research Malaysia – Financial Burden Among Cancer Patients  International Federation of Social Workers – Role of Medical Social Workers  Ministry of Health Malaysia – Perkhidmatan Kerja Sosial Perubatan  A Social Worker's Guide to Professional Practice in Hospitals (PDF).  Financial Toxicity – Overview

Tarikh Input: 12/06/2026 | Kemaskini: 12/06/2026 | ahmadfaiq