Pada 28 Julai setiap tahun, dunia memperingati Hari Hepatitis Sedunia bagi meningkatkan kesedaran mengenai hepatitis virus, iaitu penyakit yang boleh dicegah dan dirawat tetapi masih menjejaskan berjuta-juta individu di seluruh dunia. Tema bagi tahun 2026, "Breaking Down Barriers to Accelerate Hepatitis Elimination" (Meruntuhkan Halangan untuk Mempercepatkan Penghapusan Hepatitis), menekankan keperluan mendesak untuk memperluaskan akses kepada pencegahan, saringan dan rawatan. Walaupun kemajuan besar telah dicapai dalam bidang perubatan, hepatitis virus masih merupakan cabaran utama kesihatan awam. Hepatitis B dan Hepatitis C kronik merupakan antara penyebab utama sirosis hati dan kanser hati (karsinoma hepatoselular), yang kini merupakan kanser kelima paling kerap berlaku di Malaysia. Salah satu halangan terbesar dalam usaha menghapuskan hepatitis virus ialah masih ramai individu yang tidak mengetahui status jangkitan mereka kerana penyakit ini lazimnya tidak menunjukkan gejala sehingga komplikasi serius seperti sirosis atau kanser hati berlaku. Kajian berasaskan populasi di Pahang mendapati hanya 16% daripada individu yang disahkan positif Hepatitis B melalui saringan menyedari bahawa mereka dijangkiti. Malaysia telah melaksanakan Program Imunisasi Hepatitis B Sejagat sejak tahun 1989, yang kekal sebagai antara langkah pencegahan paling berkesan. Selain itu, saringan Hepatitis B bagi wanita hamil telah diperkenalkan pada tahun 2018 sebagai strategi penting untuk mencegah penularan daripada ibu kepada bayi, iaitu laluan penularan Hepatitis B yang paling lazim di seluruh dunia. Rawatan bagi Hepatitis B dan Hepatitis C juga telah berkembang dengan ketara. Hepatitis C kini boleh disembuhkan dalam lebih 95% pesakit melalui penggunaan ubat antivirus bertindak secara langsung (Direct-Acting Antivirals atau DAAs) dalam tempoh rawatan yang singkat dengan kesan sampingan yang minimum. Walaupun masih belum terdapat penawar bagi jangkitan Hepatitis B kronik, kajian ke arah mencapai penyembuhan fungsional (functional cure) menunjukkan perkembangan yang memberangsangkan. Pada masa ini, ubat antivirus seperti Tenofovir dan Entecavir berkesan dalam menekan pembiakan virus Hepatitis B, sekali gus mengurangkan risiko sirosis hati dan kanser hati. Matlamat Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) untuk menghapuskan hepatitis menjelang tahun 2030 sememangnya mencabar, namun ia memerlukan komitmen bersepadu daripada pembuat dasar, penyedia perkhidmatan kesihatan, penganjur program komuniti serta masyarakat umum. Sempena Hari Hepatitis Sedunia ini, marilah kita mengingati bahawa HEPATITIS TIDAK BOLEH DITANGGUHKAN. Setiap peluang yang terlepas untuk mendapatkan vaksin, setiap kelewatan menjalani saringan dan setiap jangkitan yang tidak dirawat akan meningkatkan risiko penyakit hati yang sebenarnya boleh dicegah. Dengan meruntuhkan halangan kepada akses penjagaan kesihatan, memperluaskan liputan vaksinasi Hepatitis B, menggalakkan saringan awal bagi Hepatitis B dan C serta memastikan rawatan antivirus yang berkesan dapat diakses seawal mungkin, kita mampu merealisasikan matlamat penghapusan hepatitis demi generasi yang lebih sihat.

Disediakan oleh: DR. LAU SU YIN Pakar Gastroenterologist and Hepatologist Jabatan Perubatan Hospital Sultan Abdul Aziz Shah, UPM

Tarikh Input: 28/07/2026 | Kemaskini: 28/07/2026 | ahmadfaiq