Kesihatan seksual merupakan aspek penting dalam kehidupan lelaki tanpa mengira usia, status sosial dan orientasi seksual. Disfungsi seksual ialah ketidakupayaan untuk menjalani hubungan dan aktiviti seksual yang memuaskan, yang melibatkan pelbagai sistem dalam tubuh badan. Disfungsi seksual boleh menjejaskan kualiti hidup, kestabilan emosi atau menjadi petanda kepada masalah kesihatan yang belum didiagnosis. Oleh itu, adalah penting bagi lelaki untuk mendapatkan bantuan kesihatan atau berjumpa dengan doktor sebaik sahaja gejala pertama muncul. Disfungsi seksual merangkumi gangguan yang melibatkan jangkitan kelamin (STI), libido, orgasme, disfungsi erektil, ejakulasi pramatang dan kesakitan semasa hubungan seksual. Berdasarkan beberapa kajian komuniti yang tersedia, disfungsi seksual didapati mempunyai prevalens yang tinggi dalam kedua-dua jantina, iaitu antara 10% hingga 52% dalam kalangan lelaki dan 25% hingga 63% dalam kalangan wanita. Data daripada Massachusetts Male Aging Study (MMAS) menunjukkan bahawa 34.8% lelaki berumur 40 hingga 70 tahun mengalami disfungsi erektil sederhana hingga lengkap. Keadaan ini mempunyai kaitan yang kuat dengan faktor usia, status kesihatan dan fungsi emosi. Jangkitan kelamin (STI) merupakan jangkitan yang boleh merebak melalui hubungan seksual, termasuk hubungan seks melalui dubur atau oral. Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), kira-kira 1 juta kes jangkitan kelamin baharu berlaku setiap hari di seluruh dunia, termasuk jangkitan klamidia (127 juta), gonorea (87 juta), sifilis (6.3 juta) dan trikomoniasis (156 juta), yang turut memberikan kesan sosial dan ekonomi. Wanita masih mencatatkan sebahagian besar kes STI (kecuali HIV), termasuk klamidia, vaginosis bakteria, gonorea dan Human Papillomavirus (HPV). Walau bagaimanapun, dalam kalangan lelaki, khususnya lelaki gay dan biseksual, peningkatan kadar jangkitan sifilis, klamidia dan gonorea dilihat lebih ketara. Di Malaysia, kadar notifikasi STI dalam kalangan lelaki didapati 2 hingga 3 kali lebih tinggi berbanding wanita dalam tempoh 10 tahun yang lalu (seperti ditunjukkan dalam graf di bawah).

Intervensi awal untuk mengelakkan penyebaran jangkitan ini amat penting kerana seseorang yang dijangkiti mungkin tidak menyedari dirinya dijangkiti dan tidak menunjukkan sebarang gejala. Golongan remaja dan dewasa muda (15–24 tahun) hanya merangkumi kira-kira 25% daripada populasi yang aktif secara seksual, tetapi menyumbang hampir 50% daripada semua kes STI baharu yang diperoleh. Saringan STI yang sewajarnya perlu dilakukan secara berkala di seluruh dunia. Disfungsi Erektil Disfungsi erektil (ED) merupakan masalah seksual yang lazim dalam kalangan lelaki. Ia berpunca daripada pelbagai faktor dan berkait dengan pelbagai masalah kesihatan, terutamanya gangguan neurologi, vaskular, hormon, kesan ubat-ubatan, fungsi fizikal dan faktor psikologi. Pesakit yang mengalami disfungsi erektil biasanya mempunyai penyakit lain yang wujud bersama (komorbiditi) dan begitu juga sebaliknya. Oleh itu, kewujudan komorbiditi boleh dianggap sebagai salah satu faktor risiko untuk mengalami disfungsi seksual. Satu kajian menunjukkan bahawa lelaki yang mempunyai komorbiditi seperti tekanan darah tinggi, diabetes, gejala kemurungan, tabiat merokok, obesiti atau paras kolesterol tinggi lebih menyedari masalah seksual yang dialami dan kemudiannya mungkin didiagnosis dengan disfungsi erektil sederhana atau teruk. Rawatan disfungsi erektil dalam kalangan lelaki dilaporkan masih tidak mencukupi. Di Amerika Syarikat, hanya 25.4% daripada 6,228,509 lelaki yang mengalami disfungsi erektil menerima rawatan sepanjang tempoh kajian. Peratusan ini dijangka lebih rendah di Malaysia disebabkan oleh stigma sosial dan perasaan malu dalam kalangan pesakit. Kajian di Amerika Syarikat menunjukkan bahawa perencat fosfodiesterase (phosphodiesterase inhibitors) merupakan rawatan perubatan yang paling kerap dipreskripsikan, iaitu sebanyak 75.2%. Manakala terapi penggantian androgen (Androgen Replacement Therapy, ART) digunakan sebagai rawatan tunggal atau kombinasi bagi 30.6% lelaki. ART digunakan dengan ketara lebih kerap dalam kalangan lelaki berumur kurang daripada 40 tahun dan lebih daripada 65 tahun. Walaupun kekerapan disfungsi erektil berkait dengan peningkatan usia dan bilangan komorbiditi, lelaki berumur lebih 60 tahun didapati kurang berkemungkinan mendapatkan rawatan berbanding lelaki berumur 40–59 tahun. Hubungan yang baik antara doktor dan pesakit serta pengambilan sejarah perubatan yang menyeluruh perlu dilakukan bagi mengenal pasti punca masalah dan seterusnya memberikan rawatan yang bersesuaian.

Referrences Addis, M. E. & Mahalik, J. R. 2003. Men, Masculinity, and the Contexts of Help Seeking.American Psychologist. doi:10.1037/0003-066X.58.1.5 Da Ros, C. T. & Da Silva Schmitt, C. 2008. Global epidemiology of sexually transmitted diseases. Asian Journal of Andrology. doi:10.1111/j.1745-7262.2008.00367.x Frederick, L. R., Cakir, O. O., Arora, H., Helfand, B. T. & McVary, K. T. 2014. Undertreatment of erectile dysfunction: Claims analysis of 6.2 million patients. Journal of Sexual Medicine. doi:10.1111/jsm.12647 Laumann, E. O., Paik, A. & Rosen, R. C. 1999. Sexual dysfunction in the United States: Prevalence and predictors. Journal of the American Medical Association. doi:10.1001/jama.281.6.537 Smith, J. A., Braunack-Mayer, A. & Wittert, G. 2006. What do we know about men’s help-seeking and health service use? Medical Journal of Australia.

Disediakan oleh: Dr. Razif Bin Zainol Abidin Unit Promosi Kesihatan, Sumber Pendidikan Kanser Dan Klinikal HSAAS UPM

Tarikh Input: 20/08/2026 | Kemaskini: 20/08/2026 | ahmadfaiq